Bài giảng môn Vật lí 7 (Chân trời sáng tạo) - Bài 20: Từ trường trái đất. Sử dụng la bàn

Nội dung text: Bài giảng môn Vật lí 7 (Chân trời sáng tạo) - Bài 20: Từ trường trái đất. Sử dụng la bàn

1. HỌC KÌ II TIẾT 73. BÀI 19. TỪ TRƯỜNG
2. Nội dung 1. TÌM HIỂU KHÁI NIỆM TỪ TRƯỜNG 2. TẠO TỪ PHỔ CỦA NAM CHÂM 3. NGHIÊN CỨU ĐƯỜNG SỨC TỪ 4. TÌM HIỂU TỪ TRƯỜNG TRÁI ĐẤT 5. TÌM HIỂU CẤU TẠO LA BÀN VÀ SỬ DỤNG LA BÀN XÁC ĐỊNH HƯỚNG ĐỊA LÍ 6. CHẾ TẠO LA BÀN
3. I. Từ trường • Khoảng không gian bao quanh một nam châm có từ trường; tính chất đặc trưng của từ trường là có lực từ (hút các vật có từ tính). • Dùng kim nam châm có thể phát hiện sự tồn tại của từ trường.
4. Có thể phát hiện từ trường bằng cách nào? Dùng kim nam châm có thể phát hiện sự tồn tại của từ trường. Kết luận - Vùng không gian bao quanh nam châm hoặc dậy dẫn mang dòng điện có từ trường. - Nam châm hoặc dòng điện đều có khả năng tác dụng lực từ lên kim nam châm đặt gần nó. Người ta dung kim nam châm (gọi là nam châm thử) để nhận biết từ trường
5. II. Từ phổ
6. • - Trong từ trường của thanh nam châm, mạt sắt được sắp xếp thành những đường cong nối từ cực này đến cực kia của thanh nam châm. • - Ở hai đầu của thanh nam châm các đường mạt sắt sắp xếp dày hơn ở những chỗ khác. • - Hình ảnh các đường mạt sắt xung quanh nam châm tạo ra bởi thí nghiệm trên gọi là từ phổ. Từ phổ cho ta hình ảnh trực quan về từ trường.
7. III. Đường sức từ Thế nào là đường sức từ? Đường sức từ có chiều như thế nào? Qui ước vẽ đường sức từ?
8. - Đường sức từ là những đường cong không cắt nhau, trên đó kim nam châm định hướng theo một chiểu nhất định - Chiều của đường sức từ là chiều đi từ cực Nam đến cực Bắc xuyên dọc kim nam châm nằm cân bằng trên đường sức từ đó. - Quy ước vẽ các đường sức từ sao cho độ mau thưa của chúng cho ta biết độ mạnh yếu của từ trường (chỗ các đường sức từ sắp xếp dày là ở đó từ trường mạnh, chỗ các đường sức từ sắp xếp thưa là ở đó từ trường yếu).
9. Kết luận - Kim nam châm đặt trong từ trường thì định hướng theo đường sức của từ trường. - Ở bên ngoài thanh nam châm, có chiều đi ra từ cực Bắc, đi vào từ cực Nam
10. IV. Từ trường Trái Đất -Trái đất là một nam châm khổng lồ. Ở bên ngoài Trái Đất, các đường sức từ trường có chiều đi từ Nam bán cầu đến Bắc bán cầu. - Cực Bắc địa lí và cực từ bắc (của Trái đất) không trùng nhau.
11. Bằng cách nào xung quanh trái đất có từ trường? Trả lời: Đặt kim nam châm ở trạng thái tự do, khi đã đứng cân bằng, kim nam châm luôn chỉ theo hướng Nam – Bắc. Dù ta có quay kim nam châm như thế nào đi chăng nữa, đặt kim nam châm ở đâu đi chăng nữa thì kim nam châm vẫn chỉ theo hướng cố định, đó là hướng Nam – Bắc. Chứng tỏ xung quanh Trái Đất có từ trường.
12. Từ trường của trái đất ? NhờNhờ sự chuyểncó từ trường động mạnhnày, trái của đất các đã chất tạo nên Nên Trái đất cũng có từ dẫnmột điện lớp lỏng rào trong chắn lòng bảo vệđất chống ! lại bão trường mặt trời
13. Nếu không có lớp từ trường này Trái đất sẽ phải “hứng chịu” các hạt mang điện có hại mà Mặt trời không ngừng phát ra và sự sống sẽ không thể tồn tại được nữa.
14. V. LA BÀN 1.Cấu tạo:
15. 2.Cách sử dụng la bàn xác định hướng địa lí : + Đặt la bàn trên mặt phẳng nằm ngang. + Khi kim nam châm nằm ổn định (hướng nam bắc), xoay la bàn sao cho vạch số 0 ở chữ N trùng với cực từ bắc của kim nam châm. + Đọc chỉ số của vạch trên mặt chia độ gần nhất với hướng từ tâm la bàn đến điểm A. + Hướng từ tâm la bàn đến điểm A trùng với vạch 90° (hướng chính đông) Hướng cần xác định là hướng chính đông.
16. KIM LA BÀN Khi kim la bàn ổn định sẽ cho ta biết kim nằm dọc theo vectơ cảm ứng từ. G A L A X Y
17. " N À B A L " P Ậ T U BỘ SƯ G A L A X Y X A L A G
18. Hoạt động luyện tập Câu 1. Phát biểu nào dưới đây là đúng? A. Đường sức từ là đường nối từ cực Nam đến cực Bắc của nam chầm. B. Đường sức từ là đường cong có chiều từ cực Nam đến cực Bắc của nam chầm. C. Đường sức từ là những đường có thật thể hiện sự tồn tại của từ trường. D. Đường sức từ ở bên ngoài nam châm là những đường cong có chiểu từ cực Bắc đến cực Nam. Câu 2. Hãy khoanh vào từ “Đúng” hoặc “Sai” với các câu dưới đầy nói về từ trường. STT Nói về từ trường Đánh giá 1 Từ trường của nam châm mạnh ở cực Bắc yếu ở cực Nam. Đúng Sai 2 Đường sức từ của từ trường Trái Đất là đường cong có chiểu Đúng Sai từ cực Nam địa lí đến cực Bắc địa lí. 3 Hai nam chầm đặt đối diện hai cực cùng tên gần nhau, Đúng Sai đường sức từ là những đường nối hai cực với nhau. 4 Từ trường chỉ có trong khoảng không gian gần nam châm. Đúng Sai