SKKN Một số biện pháp giáo dục bảo vệ môi trường cho học sinh lớp 2 thông qua dạy học môn Tự nhiên và xã hội

Nội dung text: SKKN Một số biện pháp giáo dục bảo vệ môi trường cho học sinh lớp 2 thông qua dạy học môn Tự nhiên và xã hội

1. UBND HUYỆN VĨNH BẢO TRƯỜNG TH THỊ TRẤN VĨNH BẢO BẢN MÔ TẢ SÁNG KIẾN “Một số biện pháp giáo dục bảo vệ môi trường cho học sinh lớp 2 thông qua dạy môn Tự nhiên và xã hội” Tác giả: Phan Thị Thu Trình độ chuyên môn: Đại học GD Tiểu học Chức vụ: Giáo viên Nơi công tác: Trường TH Thị Trấn Vĩnh Bảo Năm học 2024 - 2025 1
2. BẢN MÔ TẢ SÁNG KIẾN I. THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN 1. Tên sáng kiến: “Một số biện pháp giáo dục bảo vệ môi trường cho học sinh lớp 2 thông qua dạy học môn Tự nhiên và xã hội” 2. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Áp dụng vào giảng dạy phân môn Tự nhiên và xã hội lớp 2 Chương trình GDPT 2018 (bộ sách “Kết nối tri thức với cuộc sống”). 3. Tác giả: Họ và tên: Phan Thị Thu Ngày/ tháng/ năm sinh: : 06/03/1986 Chức vụ, đơn vị công tác: Giáo viên trường Tiểu học Thị Trấn Vĩnh Bảo Điện thoại: 0375503091 4. Đơn vị áp dụng sáng kiến: Tên đơn vị: Trường Tiểu học Thị Trấn Vĩnh Bảo Địa chỉ: Khu dân cư Hoà Bình, Thị trấn Vĩnh Bảo, huyện Vĩnh Bảo, thành phố Hải Phòng. Điện thoại: .. II. MÔ TẢ GIẢI PHÁP ĐÃ BIẾT: Hiện nay, việc giáo dục bảo vệ môi trường cho học sinh Tiểu học nói chung và học sinh lớp 2 nói riêng đã được quan tâm và triển khai ở nhiều trường học. Tuy nhiên vẫn còn một số vấn đề cần giải quyết để cải thiện hiệu quả của các giải pháp này. Dưới đây là một số thực trạng của các biện pháp giáo dục bảo vệ môi trường: Chương trình giáo dục về bảo vệ môi trường chưa đầy đủ, thiếu chuyên sâu, chủ yếu chỉ tích hợp trong các chủ đề nhỏ, thiếu hệ thống. Phương pháp giảng dạy về Giáo dục môi trường còn thiên về lý thuyết, thiếu các hoạt động thực tế để học sinh trải nghiệm. Tài liệu về bảo vệ môi trường và phương tiện dạy học thiếu phong phú, khiến việc giảng dạy thiếu sinh động. Ý thức học sinh còn hạn chế, chưa hình thành thói quen bảo vệ môi trường trong đời sống hàng ngày. Các hoạt động bảo vệ môi trường chủ yếu giới hạn trong trường, chưa có sự kết hợp mạnh mẽ với cộng đồng. Phụ huynh chưa thực sự quan tâm và phối hợp với nhà trường trong việc giáo dục bảo vệ môi trường cho con em. 2
3. 1. Ưu điểm của các giải pháp đã biết: - Tăng cường nhận thức và trách nhiệm của học sinh: Tất cả các giải pháp đều nhắm đến việc nâng cao ý thức bảo vệ môi trường của học sinh, từ đó hình thành thói quen và hành vi bảo vệ môi trường trong cuộc sống hàng ngày. - Khuyến khích sự tham gia chủ động của học sinh: Thông qua việc vận dụng linh hoạt các phương pháp dạy học và tổ chức các hoạt động thực tế, giúp học sinh không chỉ tiếp thu lý thuyết mà còn có cơ hội thực hành và tham gia trực tiếp vào các hoạt động bảo vệ môi trường. - Tạo sự kết nối giữa lý thuyết và thực tiễn: Thông qua việc áp dụng các giải pháp giúp học sinh kết nối được các kiến thức học được trong lớp học với những hoạt động thực tế. Điều này làm cho học sinh dễ dàng nhận thức được tác động của môi trường và các biện pháp bảo vệ môi trường trong đời sống. - Ứng dụng công nghệ hiệu quả: Ứng dụng công nghệ thông tin giúp học sinh tiếp cận kiến thức môi trường một cách nhanh chóng, dễ dàng, và thú vị hơn, đồng thời khuyến khích các phương pháp học tập sáng tạo. - Khuyến khích sự phát triển toàn diện của học sinh: Giúp học sinh nhận thức được tầm quan trọng của bảo vệ môi trường thông qua việc đánh giá, khuyến khích và tạo động lực cho các em trong quá trình học tập và thực hành bảo vệ môi trường. 2. Bất cập, tồn tại của giải pháp đã biết: - Chưa có chương trình giảng dạy đồng bộ: Trong sách giáo khoa bộ môn Tự nhiên và xã hội lớp 2 (bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống), giáo dục môi trường được đưa vào nội dung riêng không nhiều. Vì vậy, việc tích hợp các kiến thức về bảo vệ môi trường vào môn học Tự nhiên và xã hội vẫn chưa thực sự sâu rộng. Nếu trong quá trình giảng dạy, GV không có những giải pháp để tích hợp, lồng ghép vấn đề giáo dục môi trường vào trong các bài khác thì việc giáo dục môi trường cho HS chỉ là hời hợt. - Bên cạnh những giáo viên thường xuyên đổi mới phương pháp dạy học, chú trọng đến việc dạy lồng ghép tích hợp vấn đề bảo vệ môi trường vẫn còn một bộ phận giáo viên dạy theo lối mòn, nặng về lí thuyết, xem nhẹ việc giáo dục ý thức bảo vệ môi trường trong các giờ học dẫn đến học sinh chưa có định hướng cho việc bảo vệ môi trường. - Phần lớn các giải pháp hiện nay vẫn dựa vào lý thuyết, thiếu các hoạt động thực hành và trải nghiệm thực tế. Điều này khiến học sinh khó hình dung được những tác động thực tế của việc bảo vệ môi trường. - Đồ dùng dạy học của môn lồng ghép bảo vệ môi trường hầu như không có, việc dạy chủ yếu là do giáo viên tự làm. - Hình thức tuyên truyền về giáo dục môi trường đã có nhưng chưa đồng bộ, chưa đến được nhiều với học sinh, còn mang tính hình thức, cho xong việc, nên học sinh chưa có ý thức bảo vệ môi trường và chưa thấy được tác hại của những chất thải độc hại. 3
4. - Số lượng học sinh của nhà trường đông (921 học sinh), còn một bộ phận học sinh chưa có ý thức bảo vệ môi trường. - Ngày nay, đa số mỗi trường đều có lực lượng lao công hỗ trợ dọn vệ sinh, chăm sóc cây xanh... nên học sinh ít được lao động, ít được tự làm, tự dọn dẹp vệ sinh chung như quét sân trường, chăm sóc cây xanh ...Vì vậy, các em không thấy hết được giá trị của việc bảo vệ môi trường. - Ý thức tham gia bảo vệ môi trường của học sinh còn hạn chế: Mặc dù có giáo dục về bảo vệ môi trường, nhưng ý thức và thói quen bảo vệ môi trường của học sinh vẫn chưa thực sự được hình thành rõ ràng. Nhiều học sinh vẫn không áp dụng các kiến thức đã học vào hành động thực tế trong cuộc sống hàng ngày. Thậm chí các em còn gây ô nhiễm môi trường, chưa có ý thức giữ gìn và bảo vệ môi trường trong sạch, còn xé vở làm đồ chơi, ăn quà xong chưa có ý thức vứt giấy, vỏ vào đúng nơi quy định, chơi những trò chơi mất vệ sinh, tay chân còn bẩn, ... - Chưa có sự phối hợp mạnh mẽ với cộng đồng và phụ huynh: Việc giáo dục bảo vệ môi trường chủ yếu diễn ra trong phạm vi trường học. Về phía gia đình các em cũng chưa giáo dục cho các em về ý thức bảo vệ môi trường, xem đây là chuyện của nhà trường và của xã hội. Điều này làm giảm hiệu quả giáo dục và khó duy trì các hành động bảo vệ môi trường lâu dài. Từ những bất cập, tồn tại nêu trên; đồng thời để đẩy mạnh phong trào thi đua “Xây dựng Trường học thân thiện - học sinh tích cực”, “Trường học xanh - sạch - đẹp - an toàn”. Tôi nhận thấy mình cần phải có trách nhiệm trong việc giáo dục học sinh tăng cường ý thức bảo vệ môi trường trong và ngoài trường học. Vì vậy tôi đã mạnh dạn đưa ra và áp dụng các giải pháp giáo dục bảo vệ môi trường trong dạy bộ môn Tự nhiên và xã hội lớp 2 để mang lại hiệu quả thiết thực trong việc bảo vệ môi trường. III. NỘI DUNG GIẢI PHÁP ĐỀ NGHỊ CÔNG NHẬN SÁNG III.1. Nội dung giải pháp đề nghị công nhận sáng kiến * Giải pháp 1: Tích hợp các chủ đề môi trường vào chương trình học. Việc tích hợp các chủ đề môi trường vào chương trình học sẽ tăng cường khả năng nhận thức của học sinh về môi trường. Học sinh sẽ được tiếp cận với những vấn đề môi trường ngay từ khi còn nhỏ, giúp hình thành thói quen và thái độ bảo vệ môi trường trong suốt quá trình học tập. Việc giáo dục vấn đề bảo vệ môi trường chủ yếu dựa theo phương thức lồng ghép và liên hệ trong nội dung giảng dạy của bài học. Nội dung và mức độ tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường còn tùy thuộc vào từng bài mà áp dụng cho phù hợp. Vì thế việc xây dựng kế hoạch, thiết kế các hoạt động là sự cần thiết để đem lại hiệu quả trong tiết dạy. Cho nên tôi đã xây dựng kế hoạch cụ thể cho từng bài học với nội dung tích hợp như sau: 4
5. Nội dung tích hợp giáo dục Tên bài Phương thức BVMT Bài 4: - Giải thích được tại sao phải Giữ sạch nhà ở giữ sạch nhà ở - Toàn phần - Làm được một số việc phù hợp để giữ vệ sinh nhà ở. Bài 9: - Học sinh có ý thức và thực Giữ vệ sinh trường học hiện được việc giữ vệ sinh trường lớp khi tham gia một - Toàn phần số hoạt động ở trường như: làm vệ sinh, trồng cây, tưới cây,.. Bài 11: - Học sinh nhận biết được tác Hoạt động mua bán hại của việc sử dụng túi ni hàng hóa lon với môi trường, có ý thức - Liên hệ Bài 12: góp phần BVMT như: sử Thực hành mua bán dụng túi giấy, túi chứa đồ hàng hóa thân thiện với môi trường. Bài 13: - Biết được sự ảnh hưởng Hoạt động giao thông của các phương tiện giao Bài 13: - Liên hệ thông đã gây ô nhiễm với Cùng tham gia giao bầu không khí, môi trường. thông Bài 18: - Tìm hiểu về những việc Cần làm gì để bảo vệ làm nào của con người làm môi trường sống của thay đổi môi trường sống. thực vật và động vật. - Giải thích được sự cần thiết phải bảo vệ môi trường. -Toàn phần - Thực hiện các việc làm góp phần bảo vệ môi trường của thực vật và động vật. Bài 19: - Hình thành biểu tượng về Thực vật và động vật môi trường tự nhiên. quanh em - Yêu thích thiên nhiên - Hình thành kỹ năng quan sát, nhận xét mô tả môi - Liên hệ trường xung quanh. - Thực hiện các việc làm góp phần bảo vệ môi trường của thực vật và động vật Bài 28: - Biết mặt trời là nguồn năng Các mùa trong năm lượng cơ bản cho sự sống - Liên hệ trên Trái Đất. 5
6. - Biết sử dụng năng lượng ánh sáng Mặt trời vào một số việc cụ thể trong cuộc sống hàng ngày. Bài 29: - Bước đầu biết có các loại Một số thiên tai thường khí hậu khác nhau và ảnh - Liên hệ gặp. hưởng của chúng đối với sự phân bố của các sinh vật. Bài 30: - Biết các loại địa hình trên Luyện tập ứng phó với Trái đất bao gồm: núi, sông, thiên tai. biển, là thành phần tạo nên môi trường sống của con - Bộ phân người và các sinh vật. - Có ý thức giữ gìn môi trường sống của con người. * Giải pháp 2: Vận dụng các phương pháp dạy học một cách linh hoạt, phù hợp với từng loại bài, từng đối tượng học sinh Mỗi học sinh có một phong cách học tập riêng, do đó việc linh hoạt trong phương pháp dạy học giúp đáp ứng được nhu cầu của tất cả các đối tượng học sinh, từ học sinh khá giỏi đến học sinh có khó khăn trong học tập. Giải pháp này cũng tạo sự hứng thú và sự tham gia tích cực của học sinh vào quá trình lĩnh hội những kiến thức trong bài học. Ngoài các phương pháp thường được sử dụng và mang lại hiệu quả nhất định như: quan sát, thảo luận nhóm, sắm vai tình huống, giải quyết vấn đề, trực quan, vấn đáp, tôi còn áp dụng một số phương pháp khác mang lại hiệu quả cao hơn như phương pháp học qua trò chơi, phương pháp điều tra, học qua dự án, điều tra, phương pháp học qua thực hành. - Phương pháp học qua trò chơi. Đối với học sinh tiểu học, sử dụng các trò chơi trong dạy học môn Tự nhiên và Xã hội và giáo dục bảo vệ môi trường có ý nghĩa quan trọng. Trò chơi gây hứng thú học tập cho học sinh, giúp các em lĩnh hội kiến thức về tự nhiên, xã hội và môi trường nhẹ nhàng, tự nhiên và hiệu quả. Khi sử dụng phương pháp trò chơi, giáo viên lưu ý (chuẩn bị trò chơi; giới thiệu tên trò chơi, hướng dẫn cách chơi, thời gian chơi và luật chơi; cho học sinh chơi; nhận xét kết quả của trò chơi; rút ra bài học qua trò chơi). Tuỳ nội dung của từng bài, giáo viên có thể tổ chức trò chơi phù hợp. Giáo viên có thể tổ chức trò chơi đóng vai để giáo dục bảo vệ môi trường. Trò chơi đóng vai giúp học sinh thể hiện nhận thức, thái độ của mình trong các tình huống cụ thể và thể hiện cách ứng xử phù hợp với tình huống. Ví dụ: Khi dạy bài 9 “Giữ vệ sinh trường học”, tôi có thể tổ chức trò chơi "Thi đua làm sạch trường học" theo các bước sau: 6
7. Chuẩn bị: Các dụng cụ dọn vệ sinh như chổi, khăn lau, xô đựng nước Các khu vực cần dọn dẹp trong trường (ví dụ: hành lang, lớp học). Cách chơi: Giáo viên chia lớp thành 2 đội, đội 1 sẽ có nhiệm vụ dọn dẹp trong lớp học, đội 2 có nhiệm vụ lau và quét dọn ngoài hành lang của lớp. Các đội sẽ sử dụng dụng cụ dọn vệ sinh để làm sạch khu vực được giao trong một khoảng thời gian nhất định (ví dụ: 10-15 phút). Đội nào hoàn thành nhiệm vụ nhanh chóng và sạch sẽ nhất sẽ giành chiến thắng. Kết thúc: Sau khi trò chơi kết thúc, giáo viên cùng học sinh thảo luận về những việc cần làm để giữ trường học luôn sạch sẽ và bảo vệ môi trường, như: vứt rác đúng nơi quy định, không vứt rác bừa bãi, chăm sóc cây và bồn hoa - Phương pháp điều tra: Đây là phương pháp tổ chức cho học sinh tham gia vào quá trình tìm hiểu các vấn đề môi trường ở địa phương. Qua tìm hiểu, học sinh nhận thức được thực trạng môi trường, giáo dục học sinh tình yêu quê hương đất nước, ý thức bảo vệ môi trường. Sử dụng phương pháp này, giáo viên lưu ý: Thiết kế các câu hỏi, bài tập cho học sinh (cá nhân hoặc nhóm) tiến hành điều tra, tìm hiểu các vấn đề về giáo dục bảo vệ môi trường. Ví dụ: Khi dạy bài 29: “Một số thiên tai thường gặp”, giáo viên có thể tiến hành như sau: Bước 1: Xác định câu hỏi điều tra - Nêu một số hiện tượng thiên tai mà em biết? - Thiên tai ảnh hưởng đến cuộc sống của con người như thế nào? - Chúng ta có thể làm gì để giảm thiểu thiệt hại khi có thiên tai (như bão, lũ)? Bước 2: Thu thập thông tin - HS sử dụng SGK, tranh ảnh hay video trên internet để thu thập thông tin về một số hiện tượng thiên tai (hiện tượng thiên tai: - Học sinh có thể hỏi người lớn (bố mẹ, ông bà, thầy cô) về những kỷ niệm, sự kiện thiên tai mà họ đã trải qua. Bước 3: Trình bày kết quả điều tra - Học sinh trình bày kết quả theo bảng mẫu sau: PHIẾU ĐIỀU TRA Loại thiên tai Ảnh hưởng (thiệt hại) Biện pháp phòng, tránh - Bão - Về người: Nhiều người bị - Trồng cây, gây rừng. - Lũ lụt, sạt lở thương, bị chết và mất tích. - Bảo vệ môi trường: - Tuyết rơi - Về tài sản: + Nhiều nhà Không xả rác bừa bãi, - Hạn hán cửa bị đổ, bị hư hỏng và không phá rừng, đốt - Lốc xoáy cuốn trôi. rừng làm nương rẫy + Nhiều đồng lúa và hoa màu bị phá hủy. 7
8. * Giải pháp 3: Ứng dụng công nghệ thông tin vào giáo dục bảo vệ môi trường. Việc ứng dụng công nghệ thoonng tin vào tiết học (như ti vi, máy chiếu) sẽ giúp cho qua trình đưa những tư liệu, hình ảnh một cách sinh động nhất đến với học sinh. Hơn nữa, nguồn tư liệu hiện nay vô cùng phong phú qua báo chí, truyền hình, đặc biệt là Internet sẽ giúp cho việc thực hiện phương pháp trực quan dễ dàng và hiệu quả hơn. Việc sử dụng các video minh họa các vấn đề như bảo vệ động vật, tái chế, hay những thảm họa môi trường sẽ giúp học sinh dễ dàng tiếp cận kiến thức một cách sinh động, dễ nhớ và dễ hiểu hơn. Hình ảnh và âm thanh sẽ kích thích sự tò mò và tạo sự hứng thú học tập cho học sinh. Ví dụ: Khi dạy Bài 18: “Cần làm gì để bảo vệ môi trường sống của thực vật và động vật”. GV phải chuẩn bị thiết bị dạy học như tranh ảnh (Phóng to trong SGK) hoặc máy chiếu, bảng nhóm để cho HS quan sát, thảo luận và ghi kết quả. Đồng thời có thể trình chiếu cho học sinh phóng sự về sự tàn phá của môi 8
9. trường do con người tác động. Từ đó giáo dục học sinh bảo vệ môi trường trong nơi em sống.... * Giải pháp 4: Tổ chức các hoạt động thực tế trong lớp học và ngoài trời Hoạt động thực tế giúp học sinh tiếp xúc trực tiếp với môi trường, từ đó nâng cao nhận thức và tinh thần bảo vệ môi trường một cách sống động. Tham gia các hoạt động ngoài trời sẽ giúp học sinh học cách làm việc cùng nhau, nâng cao khả năng giao tiếp và giải quyết vấn đề. Từ đó học sinh sẽ cảm nhận rõ hơn trách nhiệm của mình đối với việc bảo vệ môi trường qua những hành động cụ thể trong các hoạt động thực tế. Ví dụ: Khi dạy bài 9 “Giữ vệ sinh trường học”, tôi đã tổ chức 1 tiết học cho học sinh tham gia vệ sinh sân trường theo các bước sau: Bước 1: Chuẩn bị: Dụng cụ vệ sinh (Kiểm tra sự chuẩn bị đã giao từ tiết trước) Chổi, dễ, sọt rác, gầu hót, bình tưới cây, khẩu trang, gang tay, khăn lau Bước 2: Phân công nhiệm vụ: Tổ 1, 2: Quét dọn lớp, lau chùi bàn ghế của lớp, quét sân trường trước khu nhà A. Nhóm trưởng: Thanh Mai Tổ 3, 4: Chăm sóc bồn hoa (Nhổ cỏ, nhặt lá, nhặt rác bồn cây và tưới cây). Nhóm trưởng: Thùy Dương Bước 3: Thực hiện: Nhắc nhở HS giữ an toàn, trật tự và nghiêm túc khi thực hiện vệ sinh trường, lớp.. HS thực hiện theo sự phân công dưới sự hướng dẫn của GV. Nhận xét sau buổi vệ sinh (ý thức tham gia, hiệu quả công việc) Nêu cảm nhận của em sau buổi vệ sinh sân trường? * Giải pháp 5: Đưa ý thức bảo vệ môi trường thành một tiêu chí để đánh giá. Khi ý thức bảo vệ môi trường trở thành một tiêu chí đánh giá, học sinh sẽ có động lực mạnh mẽ để thực hiện các hành động bảo vệ môi trường trong đời sống hằng ngày. 9
10. Tạo sự cạnh tranh lành mạnh: Việc đưa vào đánh giá giúp tạo ra sự cạnh tranh tích cực giữa các học sinh trong việc bảo vệ môi trường, từ đó làm tăng hiệu quả của các hoạt động giáo dục môi trường. Đánh giá toàn diện: Thêm tiêu chí bảo vệ môi trường vào đánh giá giúp học sinh hiểu rằng việc học không chỉ liên quan đến kiến thức mà còn là hành động và trách nhiệm với cộng đồng và thế giới xung quanh. Các giải pháp này kết hợp với nhau sẽ tạo ra một môi trường giáo dục hiệu quả, giúp học sinh không chỉ có kiến thức mà còn phát triển các kỹ năng và thái độ tích cực trong việc bảo vệ môi trường. III.2. Tính mới, tính sáng tạo: Đề tài nghiên cứu “Một số biện pháp giáo dục bảo vệ môi trường trong môn Tự nhiên và xã hội” đã mang lại nhận thức mới mẻ cho đội ngũ giáo viên. Giáo viên thay đổi tư duy dạy theo lối mòn cũ, với những phương pháp dạy học cũ. Muốn giáo dục học sinh thì giáo viên phải là người thay đổi trước. Giáo viên phải nghiên cứu tìm hiểu chương trình sách giáo khoa kết hợp những thông tin mới cập nhật trên đài báo, trên mạng internet, mạnh dạn thay đổi, thêm bớt những dữ liệu cần thiết bổ sung cho bài họcChủ đề bảo vệ môi trường được lồng ghép vào nhiều môn học như Toán, Khoa học, Văn học thay vì chỉ dạy trong môn học riêng biệt. Ví dụ: Trong môn Toán, học sinh học cách tính lượng rác thải; trong môn Khoa học, các em nghiên cứu về hệ sinh thái và sự sống của động vật; trong môn Văn học, học sinh có thể viết về những câu chuyện bảo vệ thiên nhiên. Sử dụng công nghệ thông tin (phần mềm học tập, video giáo dục, mô phỏng thực tế ảo) giúp học sinh học về môi trường một cách sinh động và dễ tiếp cận. Cụ thể: Học sinh xem video về các vấn đề môi trường như ô nhiễm, biến đổi khí hậu, hoặc tham gia vào trò chơi mô phỏng bảo vệ thiên nhiên. Học sinh được tham gia vào các hoạt động thực tế thay vì chỉ học lý thuyết. Ví dụ: Các em được tham gia vào các hoạt động vệ sinh trường lớp (trồng cây, thu gom rác, phân loại rác ) hoặc tham gia các chiến dịch bảo vệ động vật, làm sạch môi trường. Việc đánh giá học sinh dựa trên ý thức, hành động bảo vệ môi trường. Cụ thể: Học sinh được khen thưởng khi tham gia tích cực vào các hoạt động bảo vệ môi trường như tiết kiệm năng lượng, tham gia chiến dịch dọn dẹp trường lớp. Sử dụng các bài học về bảo vệ môi trường trong nhiều môn học khác nhau, giúp học sinh tiếp cận vấn đề môi trường từ nhiều góc độ. Ví dụ, học sinh có thể sáng tác thơ về thiên nhiên trong môn Văn học, hoặc tính toán lượng rác thải trong môn Toán. Đề tài nghiên cứu nhằm giúp học sinh hiểu về môi trường, nguyên nhân, hậu quả của ô nhiễm môi trường. Qua đó, HS hiểu được ý nghĩa, tính cấp thiết của việc bảo vệ môi trường. Từ đó HS có ý thức sâu sắc, có động cơ, có việc làm cụ thể thiết thực bảo vệ môi trường ở mọi lúc mọi nơi. 10
11. - Giúp học sinh tiếp cận kịp thời với sách giáo khoa và những vấn đề cấp thiết, nóng hổi về môi trường đang diễn ra trên thế giới, đồng thời giúp HS biết vận dụng những kiến thức đã học để ứng dụng sáng tạo vào cuộc sống. III.3. Phạm vi ảnh hưởng, khả năng áp dụng của sáng kiến: Ở Tiểu học, giáo dục bảo vệ môi trường là một vấn đề khó, đòi hỏi phải thực hiện theo nguyên tắc tự giác và sử dụng qua nhiều phương thức giáo dục khác nhau. Vấn đề giáo dục bảo vệ môi trường gắn liền với các môn học thì sẽ đạt hiệu quả cao. Việc tích hợp giúp học sinh dễ dàng hiểu và cảm nhận mối quan hệ giữa bảo vệ môi trường và các lĩnh vực khác trong cuộc sống. Việc giảng dạy về bảo vệ môi trường sẽ giúp các em xây dựng thói quen và hành động bảo vệ môi trường ngay từ khi còn nhỏ, góp phần hình thành ý thức lâu dài. Khi học sinh được giáo dục về bảo vệ môi trường ở trường, các em sẽ chia sẻ kiến thức và hành động bảo vệ môi trường tại nhà và cộng đồng. Phụ huynh có thể phối hợp cùng giáo viên trong việc giáo dục trẻ về ý thức bảo vệ môi trường. Giáo viên có thể áp dụng sáng kiến này vào việc giảng dạy môn Tự nhiên và xã hội; có thể được tích hợp vào các bài học về các chủ đề như tự nhiên, các loài động thực vật, sự cần thiết phải bảo vệ nguồn nước, đất đai và không khí. Các bài học có thể kết hợp với các hoạt động ngoài trời, như tham quan, thu gom rác, hay trồng cây. Qua đó không chỉ nâng cao khả năng truyền đạt kiến thức về môi trường mà còn phát triển kỹ năng tổ chức các hoạt động giáo dục ngoài trời, giúp học sinh có những trải nghiệm thực tế. Mặc dù sáng kiến này được triển khai cho học sinh lớp 2, nhưng nó hoàn toàn có thể được mở rộng áp dụng cho các lớp học khác, đặc biệt là các lớp tiểu học. Việc áp dụng các biện pháp bảo vệ môi trường vào các môn học khác nhau sẽ tạo ra một môi trường học tập tích cực, nơi mà học sinh sẽ được tiếp cận với những thông tin hữu ích về bảo vệ môi trường từ nhiều góc độ. Tóm lại, sáng kiến "Một số biện pháp giáo dục bảo vệ môi trường trong môn Tự nhiên và xã hội" lớp 2 có phạm vi ảnh hưởng rộng, không chỉ tác động đến học sinh mà còn giúp nâng cao nhận thức của giáo viên, phụ huynh và cộng đồng về bảo vệ môi trường. Khả năng áp dụng của sáng kiến rất lớn, có thể thực hiện trong các lớp học tiểu học và lan tỏa ra các cộng đồng, tổ chức xã hội khác. III.4 Hiệu quả, lợi ích thu được từ sáng kiến: Sáng kiến “Một số biện pháp giáo dục bảo vệ môi trường trong môn Tự nhiên và xã hội lớp 2” không chỉ có tác dụng nâng cao nhận thức của học sinh về môi trường mà còn mang lại nhiều hiệu quả và lợi ích cho các đối tượng tham gia. Dưới đây là các hiệu quả và lợi ích chủ yếu thu được từ sáng kiến này: Học sinh không phải tìm tòi, tốn tiền mua thêm sách, tài liệu tham khảo mà vẫn nắm vững kiến thức, áp dụng tốt vào cuộc sống. Sử dụng triệt để đồ dùng, phương tiện có sẵn của môn học ( ở thư viện, đồ dùng của giáo viên, học sinh, thông tin trên mạng, báo ) 11
12. Học sinh được hình thành những thói quen bảo vệ môi trường ngay từ khi còn nhỏ, như tiết kiệm nước, tiết kiệm điện, phân loại rác thải, bảo vệ cây xanh, động vật. Các em có kĩ năng sống, nói năng, ứng xử, giao tiếp với mọi người thân thiện, có ý thức với mọi hành vi bảo vệ môi trường, tích cực tham gia vào các hoạt động bảo vệ môi trường một cách hào hứng, tự nguyện. Các em có thái độ gần gũi với môi trường tự nhiên, môi trường xã hội, yêu quý chăm sóc bảo vệ cây cối trong gia đình, nhà trường và khắp mọi nơi, yêu quý chăm sóc bảo vệ vật nuôi; gần gũi, quý trọng bảo vệ đồ dùng, đồ chơi, biết lau chùi đồ bị bụi bẩn, thích tham gia vào việc trồng cây cùng các cô giáo trong trường. Cuối học kì I, 100% học sinh lớp tôi đã có ý thức, hành vi, thái độ của mình về bảo vệ môi trường, biết nhắc nhở người lớn không nên hút thuốc và tránh xa người hút thuốc, biết thu gom rác thải, nhắc nhở bố mẹ không nổ máy khi đứng chờ đèn đỏ, không đi xe vào trong khu vực sân trường và còn làm tốt công tác tuyên truyền vệ bảo vệ môi trường để mọi người cùng tham gia... Nhà trường không phải đầu tư kinh phí khi giáo viên triển khai sáng kiến này. Việc áp dụng sáng kiến này giúp giáo viên sáng tạo và linh hoạt hơn trong việc thiết kế bài giảng. Họ có thể kết hợp các hoạt động ngoài trời, các trò chơi học tập, các cuộc thi để giúp học sinh tiếp cận kiến thức một cách sinh động và dễ nhớ. Các phương pháp dạy học mới sẽ tạo cơ hội cho giáo viên và học sinh giao lưu, tương tác trực tiếp, từ đó tạo ra môi trường học tập cởi mở và thân thiện hơn. Với đề tài này, tôi đã áp dụng và thấy có kết quả tốt trong thực tiễn. Tuy nhiên, trong lý luận chắc không tránh khỏi những thiếu sót. Tôi rất mong được sự đóng góp ý kiến nhiệt tình của Ban Giám hiệu, tổ Chuyên môn và các đồng nghiệp để tôi có được các phương pháp dạy môn Tự nhiên và xã hội cũng như các môn học khác lớp 2 ngày càng tốt hơn. Tôi xin chân thành cảm ơn! CƠ QUAN ĐƠN VỊ TÁC GIẢ SÁNG KIẾN ÁP DỤNG SÁNG KIẾN (Ghi rõ họ và tên, ký tên) (xác nhận) Phan Thị Thu 12