Đề kiểm tra học kỳ I môn Tiếng Việt Lớp 4 (Đọc) - Năm học 2024-2025 - Trường Tiểu học Trấn Dương

Nội dung text: Đề kiểm tra học kỳ I môn Tiếng Việt Lớp 4 (Đọc) - Năm học 2024-2025 - Trường Tiểu học Trấn Dương

1. Đọc to đoạn văn sau và trả lời câu hỏi. Bài đọc 1 Chiếc áo mới ngày xuân Đêm Giao thừa mẹ bảo mặc áo mới trước giờ bố thắp hương. Tôi cầm cái áo trên tay hít hà mùi vải mới, vừa muốn mặc lên người mà vừa không nỡ. Cứ tần ngần, bố phải nhắc đến lần thứ ba. Dù chiều đã đun nước hương bưởi để tắm gội tất niên nhưng từ khi mặc áo mới tôi chỉ ngửi thấy trên cơ thể mình một mùi thơm rất lạ. Có lẽ đó là mùi của niềm vui trong trẻo thuở lên mười. Sau này khi cuộc sống đã bớt khó khăn, Tết nào mẹ cũng sắm cho ba anh em tôi quần áo mới. Tuy nhiên, dù giá những bộ quần áo đó có cao hơn, chất vải tốt hơn tôi vẫn yêu chiếc áo mới thời khó, năm nào. Vũ Thị Huyền Trang (Nguồn Sách Cánh diều Tiếng Việt 4-Tập 1) Vì sao sau này, khi đã có những bộ quần áo đẹp hơn, giá trị hơn mà nhân vật “tôi” vẫn yêu chiếc áo thời khó khăn năm xưa ? Đọc to đoạn văn sau và trả lời câu hỏi. Bài đọc 2 Ba anh em Người anh cả bèn ôm cây mà khóc. Hai người em thấy vậy, bảo: - Một thân cây khô héo đáng giá bao nhiêu mà anh phải thương tiếc thế? Người anh đáp: - Anh không khóc vì tiếc cái cây. Nhưng anh buồn vì cỏ cây biết sắp phải chia lìa còn khô héo, huống chi anh em ta là ruột thịt. Anh nhìn cây nghĩ đến tình anh em nên mới khóc. Nghe anh nói, hai người em cùng òa khóc. Từ đó, gia đình ba anh em lại sống với nhau êm ấm như xưa. Cây cổ thụ đã khô héo cũng xanh tươi trở lại. Truyện dân gian Trung Quốc (Nguồn Sách Cánh diều Tiếng Việt 4-Tập 1) Vì sao người anh lại khóc ?
2. Đọc to đoạn văn sau và trả lời câu hỏi. Bài đọc 3 Đóa hoa đồng thoại Cuộc thi sáng tác truyện “Đóa hoa đồng thoại” dành riêng một hạng mục cho học sinh các trường tiểu học trên toàn quốc tham gia. Ban Tổ chức khẳng định đây là dịp để khuyến khích và phát hiện tài năng sáng tác truyện đồng thoại của các em nhỏ. Đây cũng là dịp để kết nối trái tim của người dân Nhật Bản và Việt Nam, góp phần nuôi dưỡng tâm hồn trẻ em hai nước. Các tác phẩm đoạt giải được dịch sang tiếng Nhật, biên tập, vẽ minh họa, in ấn và phát hành rộng rãi dưới dạng tuyển tập song ngữ Việt – Nhật. Toàn bộ lợi nhuận từ việc bán sách được trao tặng cho các quỹ khuyến học, khuyến đọc của Việt Nam. (Theo Linh Tâm) (Nguồn Sách Chân trời sáng tạo Tiếng Việt 4 – Tập 1) Cuộc thi “Đóa hoa đồng thoại” dành riêng cho ai? Đọc to đoạn văn sau và trả lời câu hỏi. Bài đọc 4 Thân thương xứ Vàm Chợ Vàm Cái Đôi nép vào một góc bến tàu, họp từ khi bình minh chưa lên. Giữa khuya, xuồng từ trong các kinh, vàm, xáng, đã xôn xao chuyển rau, cá, các loại củ, quả từ vườn nhà ra chợ. Chợ nhỏ và ôn hòa, bình dị lắm. Người tới trước, trải cái bao bố xẻ đôi ra làm dấu. Người tới sau thì kiếm chỗ nào còn trống mà ngồi. Người nào lỡ có lấn sang bên kia tí thì cũng cười xòa, có nhiêu đâu, dân ruộng với nhau mà. Ở Vàm Cái Đôi hay gắn chữ “ruộng” phía sau mỗi tên gọi. Ví như “rau ruộng”, “cá ruộng”, “đám cưới ruộng”, Cách gọi ấy gửi gắm biết bao tình cảm thương mến và sự thân tình. (Theo Nguyễn Thị Việt Hà) (Nguồn Sách Chân trời sáng tạo Tiếng Việt 4 – Tập 1) Chợ Cái Vàm họp khi nào?
3. Đọc to đoạn văn sau và trả lời câu hỏi. Bài đọc 5 Trống đồng Đông Sơn Niềm tự hào chính đáng của chúng ta trong nền văn hoá Đông Sơn chính là bộ sưu tập trống đồng hết sức phong phú. Trống đồng Đông Sơn đa dạng không chỉ về hình dáng, kích thước mà cả về phong cách trang trí, sắp xếp hoa văn. Giữa mặt trống bao giờ cũng có hình ngôi sao nhiều cánh toả ra xung quanh. Tiếp đến là những hình tròn đồng tâm, hình vũ công nhảy múa, chèo thuyền, hình chim bay, hươu nai có gạc.... (Theo Nguyễn Văn Huyên) (Nguồn Sách Chân trời sáng tạo Tiếng Việt 4 – Tập 1) Những chi tiết nào cho thấy trống đồng Đông Sơn đa dạng? Đọc to đoạn văn sau và trả lời câu hỏi. Bài đọc 6 Cậu bé ham học hỏi Khi Hoóc-king còn nhỏ, bố đã tặng cho cậu một cái kính viễn vọng. Đó là món quà mà Hoóc-king thích nhất. Cứ đến tối. Hoóc-king lại quan sát bầu trời đêm qua kính viễn vọng. Một lần, cậu chỉ tay lên bầu trời đầy sao và hỏi bố: “Chúng ta nhìn thấy các vì sao nhưng bố có biết quá trình hình thành của chúng không?”. Bố trả lời: “Điều con hỏi từ trước tới giờ vẫn chưa ai lí giải được.”. Hoóc-king tự tin nói: “Nhất định con sẽ tìm ra câu trả lời.”. Từ đó, Hoóc-king thường xuyên quan sát bầu trời rồi tìm cách lí giải cho những thắc mắc của mình. Bố mua cho cậu rất nhiều sách về Trái Đất và bầu trời, cậu lại càng ham mê học hỏi, tìm tòi, khám phá. (Theo Ngọc Khánh) (Nguồn Sách Chân trời sáng tạo Tiếng Việt 4 – Tập 1) Hoóc-king làm gì với món quà của bố?
4. Đọc to đoạn văn sau và trả lời câu hỏi. Bài đọc 7 Nhà bác học của đồng ruộng Lương Định Của là nhà nông học xuất sắc và là cha đẻ của nhiều giống cây trồng mới. Rất nhiều sản phẩm nông nghiệp được nông dân gắn liền với tên của ông một cách thân thiết: dưa ông Của, cà chua ông Của, lúa ông Của, Còn bạn bè trìu mến gọi ông là “nhà bác học của đồng ruộng”. Là viện trưởng một viện nghiên cứu nhưng Lương Định Của vẫn làm việc trong một căn phòng rất đơn sơ. Ngoài giờ lên lớp, ông thường xắn quần, lội trên những cánh đồng thí nghiệm. Ông là người đầu tiên ứng dụng một cách sáng tạo các kĩ thuật canh tác của nước ngoài vào việc trồng lúa ở Việt Nam như: cấy chăng dây thẳng hàng, cấy ngửa tay để cây lúa không bị ngập quá sâu xuống bùn, . Theo MINH CHUYÊN (Nguồn Sách Cánh diều Tiếng Việt 4-Tập 1) Tìm những tên gọi thể hiện sự đánh giá đối với tài năng và đóng góp của ông Lương Định Của? Đọc to đoạn văn sau và trả lời câu hỏi. Bài đọc 8 Để học tập tốt Để học tập tốt, học sinh chúng mình phải thật khỏe mạnh. Vậy cần làm gì để có sức khỏe tốt? - Bạn hãy bổ sung lịch tập thể dục, thể thao vào thời gian biểu. Mỗi ngày, bạn nên dành ít nhất 30 phút để ra ngoài trời tập thể dục hay chơi các môn thể thao như chạy, đá bóng, cầu lông, - Ngoài giờ học, bạn có thể nghe vài bản nhạc, xem một bộ phim, để thư giãn. Nhưng bạn tránh sa vào các trò chơi giải trí mà quên luôn việc học nhé! - Bạn hãy chọn các thực phẩm giàu dinh dưỡng như trứng, đậu nành, bí đỏ, rau củ, trái cây, để bồi bổ cho cả cơ thể lẫn trí não. - Ngồi học quá lâu khiến bạn kém tập trung, đau vai, đau lưng. Sau khoảng một tiếng ngồi học, bạn nhớ đứng dậy vươn vai, tập vài động tác thể dục để cơ thể thoải mái và tránh nhức mỏi. (Theo báo Khăn quàng đỏ) (Nguồn Sách Cánh diều Tiếng Việt 4-Tập 1) Vì sao bài đọc được đặt tên là "Để học tập tốt"?
5. Đọc to đoạn văn sau và trả lời câu hỏi. Bài đọc 9 Cây táo đã nảy mầm Cô bé đem hạt táo đẹp nhất gieo vào chiếc chậu đất ngoài ban công, thầm ước ao từ đó sẽ mọc lên một cây táo. Cô yêu màu hoa táo trắng và chùm quả lúc lỉu xanh biết mấy. Cô bé tưới nước cho chậu đất mỗi ngày với niềm tin chắc chắn rằng ở đó sẽ mọc lên một cây táo. Một tuần rồi một tháng trôi qua, chậu đất vẫn im lìm, không có cây nào mọc lên cả. Có lẽ hạt táo chỉ nảy mầm được ở cánh đồng nhiều nắng gió. Nhưng cô bé vẫn không thôi mơ mộng về một cây táo có hoa trắng và chùm quả xanh xuất hiện ở ban công nhà mình. (Trương Huỳnh Như Trân) (Nguồn Sách Chân trời sáng tạo Tiếng Việt 4-Tập 1) Cô bé ước ao điều gì khi gieo hạt táo vào chiếc chậu đất ngoài ban công? Đọc to đoạn văn sau và trả lời câu hỏi. Bài đọc 10 Trong ánh bình minh Ánh nắng mới lên nhuộm hồng làn sương vương trên những ngọn cây. Sau một đêm ngủ bình yên, bầy chim tỉnh dậy hót vang lừng. Một vài con nai rời bến nước, lững thững tìm về nơi ở khuất đâu đó dưới lùm cây. Bình minh diễn ra chỉ trong khoảnh khắc. Ở đồng cỏ mênh mông cũng giống ngoài biển cả, mặt trời lên nhanh vùn vụt. Thoạt đầu nó chậm rãi nhô lên, đỏ hồng như một trái dưa hấu mới bổ, rồi sau khi vượt khỏi đường chân trời chắn ngang, nó leo mau lên cao và nắng chợt chói chang lúc nào không hay. (Theo VŨ HÙNG) (Nguồn Sách Chân trời sáng tạo Tiếng Việt 4-Tập 1) Tác giả cảm nhận như thế nào về sự thay đổi của mặt trời vào buổi bình minh?
6. Đọc to đoạn văn sau và trả lời câu hỏi. Bài đọc 11 Vệt phấn trên mặt bàn Lớp Minh có thêm học sinh mới. Đó là một cô bạn có cái tên rất ngộ: Thi Ca. Cô giáo xếp Thi Ca ngồi ngay cạnh Minh. Minh tò mò ngó mái tóc xù lông nhím của bạn, định bụng sẽ làm quen với “người hàng xóm” mới thật vui vẻ. Nhưng cô bạn tóc xù toàn làm Minh bực mình. Trong lúc Minh bặm môi, nắn nót từng dòng chữ trên trang vở thì hai cái cùi chỏ đụng nhau đánh cộp làm chữ nhảy chồm lên, rớt khỏi dòng. Tất cả rắc rối là do Thi Ca viết tay trái. Hai, ba lần, Minh phải kêu lên: - Bạn xê ra chút coi! Đụng tay mình rồi nè! (Nguồn Sách Cánh diều Tiếng Việt 4 -Tập 1) Những đặc điểm nào của người bạn khiến Minh chú ý? Đọc to đoạn văn sau và trả lời câu hỏi. Bài đọc 12 Văn hay chữ tốt Về nhà, bà kể lại câu chuyện khiến Cao Bá Quát vô cùng ân hận. Ông biết dù văn hay đến đâu mà chữ không ra chữ cũng chẳng ích gì. Từ đó, ông dốc hết sức luyện viết chữ sao cho đẹp. Sáng sáng, ông cầm que vạch lên cột nhà luyện chữ cho cứng cáp. Mỗi buổi tối, ông viết xong mười trang vở mới chịu đi ngủ. Chữ viết đã tiến bộ, ông lại mượn những cuốn sách chữ viết đẹp làm mẫu để luyện nhiều kiểu chữ khác nhau. Kiên trì luyện tập suốt mấy năm, chữ ông mỗi ngày mỗi đẹp. Ông nổi danh khắp nước là người văn hay chữ tốt. Theo Truyện đọc 1 (1995) (Nguồn Sách Cánh diều Tiếng Việt 4 -Tập 1)
7. Nhờ đâu mà Cao Bá Quát nổi danh khắp nước là người văn hay chữ tốt? Đọc to đoạn văn sau và trả lời câu hỏi. Bài đọc 13 Cánh diều tuổi thơ Tuổi thơ của tôi được nâng lên từ những cánh diều. Chiều chiều, trên bãi thả, đám trẻ mục đồng chúng tôi hò hét nhau thả diều thi. Cánh diều mềm mại như cánh bướm. Chúng tôi vui sướng đến phát dại nhìn lên trời. Tiếng sáo diều vi vu trầm bổng. Sáo đơn, rồi sáo kép, sáo bè,... như gọi thấp xuống những vì sao sớm. Ban đêm, trên bãi thả diều thật không còn gì huyền ảo hơn. Có cảm giác diều đang trôi trên dải Ngân Hà. Bầu trời tự do đẹp như một thảm nhung khổng lồ. Có cái gì cứ cháy lên, cháy mãi trong tâm hồn chúng tôi. Sau này, tôi mới hiểu đấy là khát vọng. Tôi đã ngửa cổ suốt một thời mới lớn để chờ đợi một nàng tiên áo xanh bay xuống từ trời và bao giờ cũng hy vọng khi tha thiết cầu xin: "Bay đi diều ơi! Bay đi!" Cánh diều tuổi ngọc ngà bay đi, mang theo nỗi khát khao của tôi. Theo TẠ DUY ANH (Nguồn Sách Cánh diều Tiếng Việt 4 -Tập 1) Trò chơi thả diều đem lại cho trẻ em những niềm vui lớn và những mơ ước đẹp như thế nào? CỘNG HIỀN Đọc to đoạn văn sau và trả lời câu hỏi. Bài đọc 14 Những trang sách tuổi thơ Ba tôi đi làm xa nên những câu chuyện đầu tiên tôi nghe được là từ bà tôi và chú tôi. Bà kể tôi nghe chuyện “Tấm Cám”, “Thạch Sanh”, “Cây tre trăm đốt", “Đôi hài bảy dặm”,... chú tôi lại thích kể chuyện “Tôn Ngộ Không” và một số chuyện trong “Nghìn lẻ một đêm”. Bà và chú kể mãi cũng hết chuyện. Từ khi nghe chú tôi mách những câu chuyện đó và vô số những câu chuyện tương tự được viết trong các cuốn sách, tôi cố gắng học chữ để có thể tự mình khám phá thế giới kì diệu kia. Theo Nguyễn Nhật Ánh
8. (Nguồn Sách Cánh diều Tiếng Việt 4 - Tập 1) Bạn nhỏ trong bài đọc cố gắng học chữ để làm gì? Đọc to đoạn văn sau và trả lời câu hỏi. Bài đọc 15 Kỉ niệm xưa Ngôi nhỏ cũ của ông bã nội tôi nằm giữa một khu vườn rộng. Tôi nhớ mãi về căn nhà nhỏ này, nơi lưu giữ tuổi thơ yêu dấu. Ngôi nhà khung gỗ, có những cột gỗ lim láng nước đen bóng. Trong ngôi nhà mát dịu, ông nội tôi hay ngồi sau án thư bên cửa sổ, bắt mạch, kê đơn, châm cứu và bốc thuốc. Mỗi khi ông làm việc, chị em chúng tôi lại kéo nhau ra vườn chơi. Trò chơi các chị tôi chơi mãi không chán là bán hàng. Các chị lấy dây tơ hồng mọc trên hàng rào cây cúc tân, cắt khúc ngắn để giả làm bún, phở, lấy lá râm bụt nấu canh. Còn tôi, bé nhất hội, bán bánh đa làm từ khoai lang luộc. Tiếng mời chào, tiếng khen ngon, kêu nóng râm ran cả một góc vườn. (Theo Lê Thanh Nga) (Nguồn Sách Cánh diều Tiếng Việt 4 -Tập 1) Khung cảnh ngôi nhà xưa của ông bà nội được miêu tả như thế nào? Đọc to đoạn văn sau và trả lời câu hỏi. Bài đọc 16 Mảnh sân chung Hai gia đình chung mảnh sân nhỏ bé. Không có nét vạch nào chia đôi cái sân, nhưng thường mỗi sáng đều thay cái sân được phân chia khá rõ: Bên nhà Thuận đã quét sạch phần sân của mình từ sáng sớm, còn nhà Liên thì lá rụng đầy, mãi đến chiều tối Liên mới quét.
9. Sáng thứ Hai đầu tuần, Thuận xách chổi ra quét sân. Quét sạch phần bên nhà mình, Thuận đứng lại ngắm nghía. Bỗng Thuận thấy bực bực vì cái sân chia hai nửa. Thuận quét luôn nửa bên kia, cả mảnh sân sạch bóng. Mệt thêm chút, nhưng Thuận thấy rất hài lòng. Sáng hôm sau, Thuận dậy sớm, lại quét luôn cả cái sân, hết sức thoải mái và thích thú. Theo Hoàng Anh Đường (Nguồn Sách Cánh diều Tiếng Việt 4-Tập 1) Thuận và Liên đã làm điều gì đáng khen? Đọc to đoạn văn sau và trả lời câu hỏi. Đón Thần Mặt Trời Ngày xưa, có vị phú ông nọ muốn xây một toà nhà thật đặc biệt. Phú ông tự tay vẽ kiểu nhà rồi thuê thợ làm theo. Nhà xây xong, phú ông tự cho đó là một lâu đài chưa từng có. Lâu đài của phú ông đúng là chưa từng có thật vì không hề có cửa sổ. Trong nhà tối như hang chuột, cả ngày phải thắp đèn. ít lâu sau, cả nhà phú ông bỗng mắc nhiều chứng bệnh. Mắt ngày một kém, da xanh như tàu lá, bệnh ngoài da thi nhau phát triển. Phú ông sợ hãi, bèn mời thầy thuổc giỏi về chữa, đón thầy phù thuỷ về cúng, nhưng bệnh càng nặng thêm, ông ta đành loan tin khắp nơi, hứa thưởng lớn cho người chữa khỏi bệnh. Theo Phạm Năng Cường (Nguồn Sách Cánh diều Tiếng Việt 4-Tập 1) Vì sao phú ông phải loan tin khắp nơi, tìm người chữa bệnh? ĐỒNG MINH Đọc to đoạn văn sau và trả lời câu hỏi. Một trí tuệ Việt Nam
10. Tôn Thất Tùng sinh ra trong một gia đình quan lại nhưng chọn con đường làm bác sĩ. Thời trai trẻ của ông trôi qua trong bốn bức tường bệnh viện. Miệt mài suốt bốn năm trong các phòng mổ xác, Tôn Thất Tùng đã mổ và nghiên cứu hơn 200 lá gan. Kết quả lao động ấy đã giúp ông hoàn thành một công trình về gan, được trường Đại học Pa-ri tặng Huy chương Bạc. Đến năm 1939, Tôn Thất Tùng đề xuất một phương pháp cắt gan mới. Công trình được gửi sang Viện Hàn lâm Phẫu Thuật Pa-ri nhưng không được hoan nghênh vì nó quá mới. (Nguồn Sách Cánh diều Tiếng Việt 4 -Tập 2) Thời trai trẻ, bác sĩ Tôn Thất Tùng đã dành trọn tâm huyết cho con đường mình chọn như thế nào? Đọc to đoạn văn sau và trả lời câu hỏi. Kỉ niệm xưa Ngôi nhà cũ của ông bà nội tôi nằm giữa một khu vườn rộng. Tôi nhớ mãi về căn nhà nhỏ này, nơi lưu giữ tuổi thơ yêu dấu. Ngôi nhà khung gỗ, cónhững cột gỗ lim lên nước đen bóng. Trong ngôi nhà mát dịu, ông nội tôi hayngồi sau án thư bên cửa sổ, bắt mạch, kê đơn, châm cứu và bốc thuốc. Mỗikhi ông làm việc, chị em chúng tôi lợi kéo nhau ra vườn chơi. Trò chơi các chị tôi chơi mãi không chán là bán hàng. Các chị lấy dây tơhồng mọc trên hàng rào cây cúc tần, cắt khúc ngắn để giả làm bún, phở, lấy lárâm bụt nấu canh. Còn tôi, bé nhất hội, bán bánh đa làm từ khoai lang luộc.Tiếng mời chào, tiếng khen ngon, kêu nóng râm ran cả một góc vườn. Theo Lê Thanh Nga - Tiếng Việt 4, tập một, Cánh Diều, Các bạn nhỏ trong bài thích chơi trò gì nhất? GIANG BIÊN Đọc to đoạn văn sau và trả lời câu hỏi.
11. Cô giáo nhỏ Tôi nhìn qua khe cửa. Khoảng sáu, bảy đứa trẻ ngồi quanh bếp lửa. cạnh chúng là một phụ nữ trẻ và một bà lão. Hai người lớn chụm môi cố vật lộn với mấy từ khó. Ngón tay họ dò trên chính cuốn sách mà Giên mượn về. Đám trẻ con đã đọc xong ngóng cổ chờ hai người phụ nữ đánh vần nốt. “Cô giáo” Giên đang nhiệt tình chỉ bảo “học trò”. Mẹ của Giên ra mở cửa, không giấu khỏi sự ngạc nhiên: - Ông bà, cha mẹ rồi tới các anh chị tôi không ai biết chữ cả. Tôi cũng không nốt. - Bà mẹ trẻ nói. (Theo Khánh Linh -Báo Người lao động) (Nguồn Sách Cánh diều Tiếng Việt 4 -Tập 1) Việc làm của Giên đáng khen như thế nào? Đọc to đoạn văn sau và trả lời câu hỏi. Ba nàng công chúa Vua San-ta có ba nàng công chúa rất xinh đẹp và giỏi giang. Năm ấy, đất nước có giặc ngoại xâm mà vua tuổi đã cao, sức đã yếu. Ba nàng công chúa cùng nhau đến xin vua cha cho ra trận nhưng đức vua khoát tay, bảo: - Các con mảnh mai như thế thì làm được gì nào? Ba nàng công chúa lẳng lặng từ biệt cha. Đến nơi bị giặc bao vây, công chúa cả ôm đàn lên mặt thành, bắt đầu hát. Nàng hát những làn điệu dân ca với giọng ấm áp, mê hồn. Lính giặc sửng sốt rồi chẳng ai bảo ai cùng hạ vũ khí, ngây người lắng nghe. (Theo Thu Hằng) (Nguồn Sách Cánh diều Tiếng Việt 4-Tập 1) Vì sao vua cha không muốn cho các con gái ra trận?
12. HÒA BÌNH Đọc to đoạn văn sau và trả lời câu hỏi. Mạc Đĩnh Chi Năm đó, Mạc Đĩnh Chi về kinh dự thi và đỗ đầu. Khi vào chầu, vua thấy dung mạo của ông không đẹp nên muốn thử tài một lần nữa. Nhà vua ướm hỏi ông về những điều cần có của một người thi đỗ. Mạc Đĩnh Chi tâu vua xin được trả lời bằng giấy bút. Giây lát sau, ông dâng vua một bài phú có nhan đề “Bông sen trong giếng ngọc” để tỏ rõ chí hướng và tài năng của mình. Chữ Mạc Đĩnh Chi rất đẹp, bài phú lại hay, phô bày vẻ đẹp, hương thơm của bông sen trong giếng nước. Nhờ bông hoa mà giếng trở thành giếng quý. Xem xong bài phú, vua Trần Anh Tông quyết định chọn Mạc Đĩnh Chi làm trạng nguyên của khoa thi ấy. (Nguồn Sách Chân trời sáng tạo Tiếng Việt 4 -Tập 1) Nhà vua thử tài Mạc Đĩnh Chi bằng cách nào? Cách Mạc Đĩnh Chi trả lời nhà vua có gì đặc biệt? Đọc to đoạn văn sau và trả lời câu hỏi. Cây táo đã nảy mầm Mỗi sáng cô bé thì thầm trước chậu đất: “Hạt táo đang ngủ, mình sẽ tưới nước mỗi ngày để hạt táo thức dậy.”. Rồi một buổi sáng, có tiếng reo vui ngoài ban công của cô bé: “Chào bạn táo!” Vậy là cây táo đã nảy mầm với hai chiếc lá bé xíu non xanh. Rồi cây táo sẽ lớn lên, sẽ cho những chùm hoa táo trắng muốt, những trái táo căng mọng trĩu cành Mầm cây bé nhỏ ấy là bằng chứng rõ ràng cho một niềm tin: gieo hạt lành, ắt sẽ được quả thơm. (Nguồn Sách Chân trời sáng tạo Tiếng Việt 4 -Tập 1) Hình ảnh cây táo trong tưởng tượng của cô bé có gì đẹp?
13. Đọc to đoạn văn sau và trả lời câu hỏi. Trống đồng Đông Sơn Trống đồng Đông Sơn đa dạng không chỉ về hình dáng, kích thước mà cả về phong cách trang trí, sắp xếp hoa văn. Giữa mặt trống bao giờ cũng có hình ngôi sao nhiều cánh tỏa ra xung quanh. Tiếp đến là những hình tròn đồng tâm, hình vũ công nhảy múa, chèo thuyền, hình chim bay, hươu nai có gạc,.. Nổi bật trên hoa văn trống đồng là hình ảnh con người hòa với thiên nhiên. Con người lao động, đánh cá, săn bắn, Con người đánh trống, thổi kèn. Con người cầm vũ khí bảo vệ quê hương và tưng bừng nhảy múa mừng chiến công hay cảm tạ thần linh, Đó là con người thuần hậu, hiền hòa, mang tính nhân văn sâu sắc.... (Nguồn Sách Chân trời sáng tạo Tiếng Việt 4-Tập 1 Những chi tiết nào cho thấy Trống đồng Đông Sơn đa dạng? Thanh lách cách cửa gỗ để khép, nhẹ nhàng bước vào. Thanh thấy mát hẳn cả người. Trên con đường lát gạch Bát Tràng rêu phủ, những vòm ánh sáng lọt qua vòm cây xuống nhảy múa theo chiều gió. Một mùi lá tươi non phảng phất trong không khí. Thanh rút khăn lau mồ hôi trên trán rồi thong thả đi bên bức tường hoa thấp chạy thẳng đến đầu nhà. Yên tĩnh quá, không một tiếng động nhỏ trong vườn, tựa như bao nhiêu sự ồn ào ở ngoài kia đều ngừng lại trên bậc cửa. Theo Thạch Lam (Nguồn Sách Chân trời sáng tạo Tiếng Việt 4-Tập 1) Câu hỏi: Đường vào nhà bà được miêu tả bằng những hình ảnh nào ? LIÊN AM – LÍ HỌC 1) Bài đọc: Những ngày hè tươi đẹp Cuối cùng, kì nghỉ hè của tớ cũng khép lại. Tớ đã chuẩn bị sẵn sàng trở lại thành phố để bước vào năm học mới, vậy mà lúc chia tay, tớ cứ tiếc những ngày ở quê trôi nhanh quá. Sáng đó, như bao buổi sáng khác ở làng, trời lấp lánh nắng. Ông bà ôm tớ và nói: “Hè năm sau, anh em cháu nhớ về nhé!”. Tớ “dạ” thật to, không quên nhờ ông bà đặc biệt để ý đến con lợn út. (Theo Văn Thành Lê ) (Nguồn Sách Chân trời sáng tạo Tiếng Việt 4-Tập 1) Câu hỏi: Kết thúc kì nghỉ hè ở quê, bạn nhỏ tiếc điều gì?
14. 2) Bài: Về thăm bà Thanh bước lên thềm, nhìn vào trong nhà. Cảnh tượng gian nhà cũ không có gì thay đổi. Sự yên lặng làm Thanh mãi mới cất được tiếng gọi khẽ: - Bà ơi! Thanh bước xuống dưới giàn thiên lí. Có tiếng người đi, rồi bà mái tóc bạc phơ, chống gậy trúc ở ngoài vườn vào. Thanh cảm động và mừng rỡ, chạy lại gần. - Cháu đã về đấy ư? Bà ngừng nhai trầu, đôi mắt hiền từ dưới làn tóc trắng nhìn cháu, âu yếm và mến thương: Theo Thạch Lam (Nguồn Sách Chân trời sáng tạo Tiếng Việt 4-Tập 1) Câu hỏi: Em hãy tìm từ ngữ thể hiện cảm xúc của hai bà cháu khi gặp lại nhau? 3) Bài: Mạc Đĩnh Chi Nhà họ Mạc ở Lũng Động sinh được một người con trai, đặt tên là Mạc Đĩnh Chi. Cậu bé càng lớn càng thông minh, lại rất chăm chỉ học hành và có tài ứng đối mau lẹ. Năm đó, Mạc Đĩnh Chi về kinh dự thi và đỗ đầu. Khi vào chầu, vua thấy dung mạo của ông không đẹp nên muốn thử tài một lần nữa. Nhà vua ướm hỏi ông về những điều cần có của một người thi đỗ. Mạc Đĩnh Chi tâu vua xin được trả lời bằng giấy bút. Theo truyện danh nhân Việt Nam (Nguồn Sách Chân trời sáng tạo Tiếng Việt 4-Tập 1) Câu hỏi: Cậu bé Mạc Đĩnh Chi có những phẩm chất gì? 5) Bài: Kì quan đê biển Không chỉ có cối xay gió và những cánh đồng hoa tulip bạt ngàn, đê biển cũng được xem là hình ảnh biểu tượng cho tài năng và lòng yêu nước của người Hà Lan. Là vùng đất thấp, Hà Lan đã nhiều lần trải qua thảm họa triều cường. Vì thế, chính phủ đã xây dựng một con đê giữa biển có chiều dài 32km, rộng 90m, cao hơn 7m so với mực nước biển. Công trình khổng lồ này vừa ngăn được sự tấn công của nước biển,... (Theo Vân Vũ) (Nguồn Sách Chân trời sáng tạo Tiếng Việt 4-Tập 1) Câu hỏi: Những hình ảnh nào được xem là biểu tượng cho tài năng và lòng yêu nước của người Hà Lan? 1. Văn bản: Mạc Đĩnh Chi Năm đó, Mạc Đĩnh Chi về kinh dự thi và đỗ đầu. Khi vào chầu, vua thấy dung mạo của ông không đẹp nên muốn thử tài một lần nữa. Nhà vua ướm hỏi ông về những điều cần có của một người thi đỗ. Mạc Đĩnh Chi tâu vua xin được trả lời bằng giấy bút. Giây lát sau, ông dâng vua một bài phú có nhan đề “Bông sen trong giếng ngọc” để tỏ rõ chí hướng và tài năng của mình. Chữ Mạc Đĩnh Chi rất đẹp, bài phú lại hay, phô bày vẻ đẹp, hương thơm của bông sen trong giếng nước. Nhờ bông hoa mà giếng trở thành giếng quý.
15. Câu hỏi: Nhà vua thử tài Mạc Đĩnh Chi bằng cách nào? (Theo truyện danh nhân Việt Nam – Sách Cánh Diều, TV 4 tập 1) 2. Trống đồng Đông Sơn Niềm tự hào chính đáng của chúng ta trong nền văn hóa Đông Sơn chính là bộ sưu tập trống đồng hết sức phong phú. Trống đồng Đông Sơn đa dạng không chỉ về hình dáng, kích thước mà cả về phong cách trang trí, sắp xếp hoa văn. Giữa mặt trống bao giờ cũng có hình ngôi sao nhiều cánh tỏa ra xung quanh. Tiếp đến là những hình tròn đồng tâm, hình vũ công nhảy múa, chèo thuyền, hình chim bay, hươu nai có gạc,.. Câu hỏi: Tìm những hình ảnh trong đoạn trích miêu tả đặc điểm của trống đồng Đông Sơn (Theo Nguyễn Văn Huyền, sách TV 2006, lớp 4 tập 1) 3. Đọc: Nhà phát minh và bà cụ Lúc ấy, Ê-đi-xơn chợt đi qua. Ông dừng lại hỏi chuyện. Bà cụ nói : - Già đã phải đi bộ gần ba giờ đồng hồ để được nhìn tận mắt cái đèn điện. Giá ông Ê– đi- xơn làm được cái xe chở người già đi nơi này nơi khác có phải may mắn cho già không? - Thưa cụ, tôi tưởng vẫn có xe ngựa chở khách chứ ? - Đi xe đấy thì ốm mất. Già chỉ muốn có một thứ xe không cần ngựa kéo mà lại thật êm. Nghe bà cụ nói vậy, bỗng một ý nghĩ lóe lên trong đầu Ê – đi- xơn. Ông reo lên: - Cụ ơi ! Tôi là Ê – đi- xơn đây. Nhờ cụ mà tôi nảy ra ý định làm một cái xe chạy bằng dòng điện đấy. Bà cụ vô cùng ngạc nhiên khi thấy nhà bác học cũng bình thường như mọi người khác. Lúc chia tay, Ê – đi- xơn bảo: - Tôi sẽ mời cụ đi chuyến xe điện đầu tiên. Câu hỏi: Ông Ê-đi-xơn đã nảy ra ý định gì khi gặp bà cụ? THỊ TRẤN 1. Bài: Những trang sách tuổi thơ Ba tôi đi làm xa nên những câu chuyện đầu tiên tôi nghe được là từ bà tôi và chú tôi. Bà kể tôi nghe chuyện "Tấm Cám”, “Thạch Sanh”, “Cây tre trăm đốt", “Đôi hài bảy dặm”,... Chú tôi lại thích kể chuyện “Tôn Ngộ Không" và một số chuyện trong “Nghìn lẻ một đêm". Bà và chú kể mãi cũng hết chuyện. Từ khi nghe chú tôi mách những câu chuyện đó và vô số những câu chuyện tương tự được viết trong các cuốn sách, tôi cố gắng học chữ để có thể tự mình khám phá thế giới kì diệu kia. Theo Nguyễn Nhật Ánh
16. (Nguồn Sách Cánh diều Tiếng Việt 4-Tập 1) - Câu hỏi: Bạn nhỏ trong bài đọc cố gắng học chữ để làm gì? 2. Bài: Theo đuổi ước mơ Ca-tơ-rin là một cô bé cực kì thích đếm. Cô đếm số bước chân đi trên đường. Cô đếm số đĩa bát khi rửa. Và khi nhìn lên bầu trời, Ca-tơ-rin luôn tự hỏi: “Cần bao nhiêu bước để có thể lên được Mặt Trăng?”. Cô nhủ thầm: “Nhất định sẽ có ngày mình tính được cách lên Mặt Trăng, nhất định như vậy!”. Niềm mơ ước ấy khiến Ca-tơ-rin say mê với môn Toán, đặc biệt là hình học. Ca-tơ-rin có thể giải được những bài toán vô cùng hóc búa. Bạn bè âu yếm gọi cô là “chuyên gia toán học”. PHAN HOÀNG (Nguồn Sách Cánh diều Tiếng Việt 4-Tập 1) - Câu hỏi: Thuở nhỏ, Ca-tơ-rin mơ ước điều gì? 3. Bài: Kỉ niệm xưa Ngôi nhà cũ của ông bà nội tôi nằm giữa một khu vườn rộng. Tôi nhớ mãi về căn nhà nhỏ này, nơi lưu giữ tuổi thơ yêu dấu. Ngôi nhà khung gỗ, có những cột lim lên nước đen bóng. Trong ngôi nhà mát lịm, ông nội tôi hay ngồi sau án thư bên cửa sổ bắt mạch, kê đơn, châm cứu và bốc thuốc. Mỗi khi ông làm việc, chị em chúng tôi lại kéo nhau ra vườn chơi. Trò chơi các chị tôi chơi mãi không chán là bán hàng. Các chị lấy dây tơ hồng mọc trên hàng rào cây cúc tần, cắt khúc ngắn để giả làm bún, phở, lấy lá râm bụt nấu canh. Theo Lê Thanh Nga (Nguồn Sách Cánh diều Tiếng Việt 4-Tập 1) - Câu hỏi: Khung cảnh ngôi nhà xưa của ông bà nội được miêu tả như thế nào? 4. Bài: Bác sĩ của nhân dân Bác sĩ Phạm Ngọc Thạch là một tấm gương tiêu biểu cho các thế hệ thầy thuốc Việt Nam. Sinh thời, ông có công rất lớn trong việc tìm ra cách phòng và chữa bệnh lao phổi. Dù ở đâu, bất cứ lúc nào người bệnh cần, ông đều có mặt để thăm khám và chữa trị kịp thời. Không ít lần, ông đã tự tiếp máu của mình cho người bệnh. Hình ảnh quen thuộc, thân thương của ông trong chiếc áo choàng trắng với ống nghe, ân cần thăm hỏi từng bệnh nhân, túc trực bên giường những người bệnh nặng còn mãi trong tâm trí đồng nghiệp. Minh Đức (Nguồn Sách Chân trời sáng tạo Tiếng Việt 4- Tập 2) - Câu hỏi: Những chi tiết cho thấy bác sĩ Phạm Ngọc Thạch hết lòng với công việc
17. 5. Bài: Món quà Mấy hôm nay, Chi đang rất bối rối. Tuần sau là đến sinh nhật Vy – nhỏ bạn rất thân của Chi rồi. Chi nghĩ mãi mà chẳng biết tặng Vy cái gì. Chợt nhớ hôm trước, trong giờ học tiếng Anh, Chi có nghe Vy tâm sự với Thư: "Vy thích lật từng trang từ điển hơn là tra nghĩa trên máy tính.". Tan học, Chi ra nhà sách, nhưng khi nhìn bảng giá thì em lè lưỡi: “Eo ôi, hơn trăm ngàn!". Nhưng tặng Vy món quà gì khác thì em cũng không biết. Em xin phép má cho mổ con heo đất. Nhưng mổ heo ra, vẫn còn thiếu mười ngàn. Má đưa cho Chi mười ngàn, cười: "Má cho vay nhé!". Chi thích quá. Theo Trần Tùng Chinh (Nguồn Sách Cánh diều Tiếng Việt 4-Tập 2) - Câu hỏi: Chi định tặng Vy món quà gì trong dịp sinh nhật? Vì sao? TRẤN DƯƠNG Bài đọc 1 ĐIỀU MONG ƯỚC KỲ DIỆU Đêm hè nóng nực, hai chị em ngồi hóng mát, giữa màn đêm mịt mùng lúc ấy bỗng có một ngôi sao vụt sáng, rạch qua bầu trời như một nhát kiếm chói lòa. Cậu em giật áo chị và nói: - Chị ơi, em nghe người ta nói khi thấy sao đổi ngôi, mình mong ước điều gì thì hãy nói lên điều ước ấy. Thế nào cũng linh nghiệm! Cô bé quay lại dịu dàng hỏi: - Thế em muốn ước gì? (Theo Hồ Phước Qủa) (Bài tập cuối tuần lớp 4) Câu hỏi: Khi thấy sao đổi ngôi, cậu em đã làm gì? Trả lời: Khi thấy sao đổi ngôi, cậu em đã giật áo chị, nói với chị điều mình được nghe người ta nói. Bài đọc 2 ÔNG TRẠNG THẢ DIỀU Vào đời vua Trần Thái Tông, có một gia đình nghèo sinh được cậu con trai đặt tên là Nguyễn Hiền. Chú bé rất ham thả diều. Lúc còn bé, chú đã biết làm lấy diều để chơi. Lên sáu tuổi, chú học ông thầy trong làng. Thầy phải kinh ngạc vì chú học đến đâu hiểu ngay đến đó và có trí nhớ lạ thường. Có hôm, chú thuộc hai mươi trang sách mà vẫn có thì giờ chơi diều. (Theo Trinh Đường) ( Nguồn sách Tiếng Việt lớp 4-2002)
18. Câu hỏi: Chi tiết nào nói lên tư chất thông minh của Nguyễn Hiền? Trả lời: Chi tiết nào nói lên tư chất thông minh của Nguyễn Hiền : Chú học đến đâu hiểu ngay đến đó và có trí nhớ lạ thường. Có hôm, chú thuộc hai mươi trang sách mà vẫn có thì giờ chơi diều. Bài đọc 3 NGƯỜI ĂN XIN Lúc ấy, tôi đang đi trên phố. Một người ăn xin già lọm khọm đứng ngay trước mặt tôi. Đôi mắt ông lão đỏ đọc và giàn giụa nước mắt. Đôi môi tái nhợt, áo quần tả tơi thảm hại... Chao ôi! Cảnh nghèo đói đã gặm nát con người đau khổ kia thành xấu xí biết nhường nào! Ông già chìa trước mặt tôi bàn tay sưng húp, bẩn thỉu. Ông rên rỉ cầu xin cứu giúp. (Theo Tuốc-ghê-nhép) ( Nguồn sách Tiếng Việt 4- 2002) Câu hỏi: Dáng vẻ của ông lão ăn xin được miêu tả như thế nào? Trả lời: Dáng vẻ của ông lão ăn xin được miêu tả là: già lọm khọm, đôi mắt đỏ đọc và giàn giụa nước mắt, đôi môi tái nhợt, áo quần tả tơi thảm hại... Bài đọc 4: VỆT PHẤN TRÊN MẶT BÀN Lớp Minh có thêm học sinh mới. Đó là một cô bạn có cái tên rất ngộ: Thi Ca. Cô giáo xếp Thi Ca ngồi ngay cạnh Minh. Minh tò mò ngó mái tóc xù lông nhím của bạn, định bụng sẽ làm quen với "người hàng xóm" mới thật vui vẻ. Nhưng cô bạn tóc xù toàn làm Minh bực mình. Trong lúc Minh bặm môi, nắn nót từng dòng chữ trên trang vở thì hai cái cùi chỏ đụng nhau đánh cộp làm chữ nhảy chồm lên, rớt khỏi dòng. ( Theo Nguyễn Thị Kim Hòa) (Nguồn sách Tiếng Việt 4- Sách Cánh diều) Câu hỏi: Những đặc điểm nào của người bạn mới khiến Minh chú ý? Trả lời: Những đặc điểm nào của người bạn mới khiến Minh chú ý là một cô bạn có cái tên rất ngộ, mái tóc xù lông nhím. Bài đọc 5: SẦU RIÊNG Sầu riêng là loại trái quý hiếm của miền Nam. Hương vị nó hết sức đặc biệt, mùi thơm đậm, bay rất xin, lâu tan trong không khí. Còn hàng chục mét nữa mới tới nơi để sầu riêng, hương đã ngào ngạt xông vào cánh mũi. Sầu riêng thơm mùi thơm của mít chính quyện với hương bưởi, béo cái béo của trứng gà, ngọt cái vị của mật ong già hạn. Hương vị quyến rũ đến kì lạ. (Mai Văn Tạo) ( Nguồn sách Tiếng Việt 4-2002)
19. Câu hỏi: Sầu riêng là loại quả đặc sản của miền nào? VĨNH AN 2) Bài: Một người chính trực Phò tá vua Lý Cao Tông được 4 năm, Tô Hiến Thành lâm bệnh nặng. Quan tham tri chính sự là Vũ Tán Đường ngày đêm hầu hạ bên giường bệnh. Còn gián nghị đại phu Trần Trung Tá do bận nhiều công việc nên không mấy khi tới thăm Tô Hiến Thành được. Một hôm Đỗ thái hậu và vua tới thăm ông, hỏi: - Nếu chẳng may ông mất thì ai sẽ là người thay ông? Tô Hiến Thành không do dự, đáp: - Có gián nghị đại phu Trần Trung Tá. (Nguồn Sách Cánh diều Tiếng Việt 4-Tập 1) Câu hỏi: Khi Tô Hiến Thành lâm bệnh nặng, Đỗ thái hậu và vua hỏi ông điều gì? Ông trả lời thế nào? 5) Bài: Kỉ niệm xưa Ngôi nhà cũ của ông bà nội tôi nằm giữa một khu vườn rộng. Tôi nhớ mãi về căn nhà nhỏ này, nơi lưu giữ tuổi thơ yêu dấu. Ngôi nhà khung gỗ, có những cột lim lên nước đen bóng. Trong ngôi nhà mát lịm, ông nội tôi hay ngồi sau án thư bên cửa sổ bắt mạch, kê đơn, châm cứu và bốc thuốc. Mỗi khi ông làm việc, chị em chúng tôi lại kéo nhau ra vườn chơi. (Nguồn Sách Cánh diều Tiếng Việt 4-Tập 1) Câu hỏi: Khung cảnh ngôi nhà xưa của ông bà nội được miêu tả như thế nào? Đọc to đoạn văn sau và trả lời câu hỏi. Bài đọc 1: Những hạt thóc giống Ngày xưa, có một ông vua cao tuổi muốn tìm người nối ngôi. Vua ra lệnh phát cho mỗi người dân một thúng thóc về gieo trồng và giao hạn: Ai thu được nhiều thóc nhất sẽ được truyền ngôi, ai không có thóc nộp sẽ bị trừng phạt. Có chú bé mồ côi tên là Chôm nhận thóc về, dốc công chăm sóc mà thóc vẫn chẳng nảy mầm. Đến vụ thu hoạch, mọi người nô nức chở thóc về kinh thành nộp cho nhà vua. Chôm lo lắng đến trước nhà vua, quỳ tâu: - Tâu Bệ hạ! Con không làm sao cho thóc nảy mầm được. (Theo Truyện dân gian Khmer) (Nguồn Sách Cánh diều Tiếng Việt 5-Tập 2) Nhà vua tìm người nối ngôi bằng cách nào?