Đề tài Một số vấn đề về đất ngập nước ở Đồng bằng sông Cửu Long

Nội dung text: Đề tài Một số vấn đề về đất ngập nước ở Đồng bằng sông Cửu Long

1. MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ ĐẤT NGẬP NƯỚC Ở ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG ĐẤT NGẬP NƯỚC LÀ GÌ? - Vùng đất ngập nước là vùng đất ngập nước thường xuyên hoặc ngập nước tạm thời theo mùa, kể cả các vùng ven biển, ven đảo có độ sâu không quá 6 m khi ngấn nước thủy triều thấp nhất. - Đất ngập nước bao gồm rừng ngập mặn, đầm lầy triều (bãi lầy triều), thảm cỏ biển, đất đầm lầy than bùn và vùng nước ngọt ven sông, hồ. MỘT SỐ NƠI PHÂN BỐ Đồng bằng sông Cửu Long là vùng có 4 khu đất ngập nước có tầm quan trọng: Vườn Quốc gia Mũi Cà Mau (tỉnh Cà Mau) Vườn Quốc gia U Minh Thượng (Kiên Giang) Trang 1
2. Khu Bảo tồn đất ngập nước Láng Sen (Long An) Vườn Quốc gia Tràm Chim (Đồng Tháp) NGUYÊN NHÂN CHÍNH ẢNH HƯỞNG ĐẾN CÁC VÙNG ĐẤT NGẬP NƯỚC Ở ĐBSCL - Phát triển đô thị: Việc xây dựng hạ tầng đô thị và khu công nghiệp đã dẫn đến mất mát diện tích đất ngập nước. - Sản xuất nông nghiệp: Sự gia tăng thâm canh trong nông nghiệp và sử dụng thuốc bảo vệ thực vật đã làm ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến chất lượng nước. - Biến đổi khí hậu: Tình trạng nước biển dâng và thời tiết cực đoan đã làm gia tăng xói lở bờ biển và thay đổi môi trường sống của nhiều loài sinh vật. Trang 2
3. HIỆN TRẠNG ĐẤT NGẬP NƯỚC Ở ĐBSCL - Đất ngập nước đang bị thu hẹp dần. -Sự thay đổi lưu lượng nguồn nước từ thượng nguồn sông Mê Kông và biến đổi khí hậu làm suy kiệt thảm thực vật, động vật và thủy sản tại các vùng đất ngập nước. - Việc mở rộng sản xuất nông nghiệp làm cho việc cấp nước cho vùng ven biển gặp nhiều khó khăn, gây xâm nhập mặn. - Diện tích rừng phòng hộ ven biển mỏng dần dẫn đến hệ sinh thái ven biển thay đổi - Ô nhiễm nguồn nước mặt ở sông và ao hồ do quá trình phát triển đô thị, khu công nghiệp và sản xuất nông nghiệp ảnh hưởng đến môi trường sống của các hệ sinh thái. TẦM QUAN TRỌNG CỦA ĐẤT NGẬP NƯỚC Ở ĐBSCL - Hệ sinh thái đất ngập mặn có vai trò duy trì sự cân bằng hệ sinh thái và hỗ trợ sự phát triển của nhiều loài sinh vật. - Các vùng đất ngập nước nội địa đóng vai trò như bể chứa tự nhiên, giúp kiểm soát lũ lụt và hạn hán, điều hòa dòng chảy, duy trì nguồn nước ngầm ổn định. - Đất ngập nước cung cấp các nguyên liệu tự nhiên như gỗ, dược liệu và sản phẩm thủy sản. - Du lịch sinh thái và khu bảo tồn đất ngập nước mang lại nguồn thu quan trọng. CÁC BIỆN PHÁP BẢO VỆ VÀ GIẢI PHÁP THÍCH ỨNG VỚI ĐẤT NGẬP NƯỚC Ở ĐBSCL * Bảo vệ môi trường đất ngập nước - Hạn chế ô nhiễm nguồn nước, tránh khai thác tài nguyên không bền vững. - Tham gia các hoạt động trồng rừng ngập mặn, bảo vệ hệ sinh thái ven biển. * Giải pháp thích ứng với đất ngập nước ở ĐBSCL - Xây dựng hệ thống đê điều và bờ bao để bảo vệ các khu vực sản xuất nông nghiệp và dân cư khỏi lũ và nước biển dâng. - Tăng cường cải tạo hệ thống thủy lợi, nâng cấp các cống, trạm bơm để chủ động điều tiết nguồn nước, giúp thoát nước nhanh chóng và hiệu quả trong mùa mưa. - Xây dựng và cải tạo các công trình kiểm soát mặn để bảo vệ nguồn nước ngọt cho sinh hoạt và sản xuất. - Áp dụng mô hình “sống chung với lũ”, khuyến khích người dân chuyển đổi từ canh tác lúa sang trồng cây ăn trái, nuôi trồng thủy sản, nhằm tận dụng nguồn nước lũ để phát triển kinh tế. - Thúc đẩy sản xuất nông nghiệp hữu cơ và các kỹ thuật canh tác phù hợp với điều kiện ngập nước, giảm thiểu rủi ro cho nông dân. - Nâng cao hiệu quả sử dụng nước và bảo vệ nguồn nước ngọt, tránh khai thác nước ngầm quá mức, giảm thiểu tình trạng sụt lún đất. - Khuyến khích tích trữ nước vào mùa mưa để sử dụng vào mùa khô, đảm bảo cung cấp nước cho sinh hoạt và sản xuất. - Tuyên truyền nâng cao nhận thức cho người dân về tác động của biến đổi khí hậu, các phương pháp ứng phó với ngập nước, giúp họ chủ động hơn trong sản xuất và sinh hoạt. - Khuyến khích sự tham gia của cộng đồng trong việc quản lý và bảo vệ môi trường cũng như ứng phó với thiên tai. - Thực hiện các chương trình phát triển vùng đồng bằng sông Cửu Long theo Nghị quyết 120/NQ-CP của Chính phủ, nhằm phát triển bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu. - Hỗ trợ đầu tư xây dựng hạ tầng và các dự án nghiên cứu, ứng dụng công nghệ vào sản xuất và quản lý nước. Trang 3
4. KẾT LUẬN Tình trạng đất ngập nước ở ĐBSCL đang gặp nhiều thách thức từ phát triển kinh tế, ô nhiễm môi trường và biến đổi khí hậu. Tuy nhiên, các nỗ lực khôi phục và bảo tồn đang được thực hiện, mang lại hy vọng cho sự phát triển bền vững trong thời gian tới. Mỗi cá nhân cũng có thể đóng góp bằng cách bảo vệ môi trường, hạn chế ô nhiễm và tham gia các hoạt động bảo tồn. Nếu không có hành động kịp thời, chúng ta sẽ phải đối mặt với biến đổi khí hậu nghiêm trọng, mất đa dạng sinh học và suy giảm tài nguyên thiên nhiên. Trang 4